ECMO i Mechaniczne Wspomaganie Krążenia

Mechaniczne wspomaganie krążenia (MCS – Mechanical Circulatory Support) oraz ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) to zaawansowane technologie ratujące życie pacjentów w skrajnej niewydolności serca lub płuc, stosowane zarówno krótkoterminowo, jak i jako długofalowy pomost do przeszczepu.

Kiedy płuca lub serce pacjenta przestają prawidłowo funkcjonować, a tradycyjna farmakoterapia i wentylacja mechaniczna zawodzą, konieczne jest wdrożenie metod mechanicznego wspomagania krążenia. Jest to szeroka dziedzina, w której perfuzjoniści odgrywają kluczową rolę czuwając nad implementacją i poprawną pracą wysoce specjalistycznej aparatury. Główne miejsce pracy perfuzjonisty to blok operacyjny i oddział intensywnej terapii, na których obsługują maszynę i zestaw do krążenia pozaustrojowego, ECMO, ale także takie urządzenia jak aparat do terapii nerkozastępczej, czy specjalne systemy OCS (Organ Care System) zaprojektowane i stworzone do transportu narządów i ich ciągłej perfuzji - dzięki takim urządzeniom transport narządów, np. bijącego serca, może wydłużyć się nawet do 12 godzin!

Systemy wspomagania dobiera się do aktualnego stanu i potrzeb pacjenta:

Wspomaganie krótkoterminowe: W ostrym wstrząsie kardiogennym lub ciężkiej niewydolności oddechowej (np. ARDS) najczęściej stosuje się ECMO, które całkowicie lub częściowo przejmuje funkcje wymiany gazowej i tłoczenia krwi. Dodatkowo wykorzystuje się IABP, tak zwany balon do kontrapulsacji wewnątrzaortalnej, odciążający lewą komorę i zwiększający napływ do naczyń wieńcowych, a także systemy Impella, czyli mikroosiowe pompy osadzane poprzez cewnik w prawej komorze serca poprzez żyłę udową lub lewej komorze serca przy pomocy cewnika umieszczanego w tętnicy udowej (Impella CP) lub tętnicy podobojczykowej (Impella 5.5).

Wspomaganie długoterminowe: Pomost do transplantacji/wyzdrowienia. Dla pacjentów oczekujących na transplantację serca stosuje się pompy VAD (LVAD, RVAD, BiVAD), które na stałe wspomagają pracę chorych komór. W kardiologii i kardiochirurgii dziecięcej absolutnie kluczowym rozwiązaniem jest system Berlin Heart – zewnętrzna pompa pneumatyczna, która pozwala utrzymać przy życiu niemowlęta i dzieci nawet przez wiele miesięcy w oczekiwaniu na dawcę narządu.

Codzienna obsługa, kalibracja, wymiana zużytych układów i monitorowanie parametrów tych wszystkich systemów to zadania, które wymagają ścisłej współpracy perfuzjonistów z lekarzami prowadzącymi.

Poza dbaniem o utlenowanie, odpowiedni i bezpieczny przepływ krwi pacjenta, perfuzjoniści stosują również podczas krążenia pozaustrojowego, w zależności od potrzeb pacjenta i zespołu, ultrafiltrację, adsorbery.